مسجد میشکال در هند؛ 650 سال تاریخ و میراث اسلامی در کرالا

به گزارش ایکنا به نقل از الجزیره، مساجد از دیرباز نه تنها مکانی برای عبادت، بلکه مراکزی برای دانش اندوزی، آموزش و تعاملات اجتماعی بوده اند و سیر تحول هنر اسلامی در مناطق گوناگون را بازتاب می دهند. مسجد میشکال نیز برای جامعه مسلمانان کرالا اهمیت بسیاری دارد؛ منطقه ای که از دوران باستان پیوندهای تجاری، فرهنگی و خانوادگی با جهان عرب داشته است .

موقعیت جغرافیایی و سبک معماری

این مسجد در منطقه «کوتیچیرا» در شهر کالیکات و در نزدیکی ساحل دریای عرب واقع شده است. کالیکات به دلیل مجاورت با رودخانه و دریا، از دوران باستان به عنوان بندری بین المللی عمل می کرده و الگوهای آب وهوایی خاص ناشی از تأثیر دریای عرب در فصل موسمی، ویژگی متمایزی به این منطقه ساحلی بخشیده است .

قدمت این بنای چهارطبقه به اوایل قرن چهاردهم میلادی بازمی گردد و توسط «ناخدا میشکال»، یک کشتی دار یمنی که مسجد نام خود را از او گرفته، ساخته شده است. در ساخت این مسجد، چوب بیش از سنگ به کار رفته و کف سازی بنا نیز با تخته های چوبی انجام شده است. سقف مسجد با آرایشی از تیرها و الوارهای چوبی، زیبایی منحصر به فردی به بنا بخشیده است .

مسجد میشکال در زمان خود بلندترین سازه منطقه بود و در اصل هفت طبقه داشت، هرچند امروزه تنها چهار طبقه از آن باقی مانده است. این مسجد بر روی 24 ستون عظیم استوار است؛ ستون های گرانیتی تا عمق ده فوتی (حدود 3 متر) در زمین کار گذاشته شده اند؛ شاهکاری مهندسی که قرن ها پیش با روش هایی مشابه تکنیک های مدرن پی ریزی عمیق انجام شده است. این مسجد دارای 16 ستون در داخل و 8 ستون در فضای بیرونی است و تمامی طبقات آن، به استثنای پایه اصلی، از چوب ساج ساخته شده اند .

تأثیرات اسلامی

سنت های اسلامی و پیوندهای تاریخی در کالیکوت ریشه ای عمیق دارند؛ تجارت و همزیستی مسالمت آمیز مبتنی بر همدلی دینی، از زمان «مالک بن دینار» و یارانش که نخستین بار اسلام را به کرالا معرفی کردند، در این منطقه شکوفا شده است .

مردم بومی مالابار نه با اجبار، بلکه به واسطه صداقت و منش اخلاقی والای تاجران مسلمان عرب به اسلام گرایش پیدا کردند و منطقه «کوتیچیرا» کانون شکل گیری این اعتماد متقابل بود. مسجد میشکال نقشی محوری در تثبیت مذهب فقهی شافعی ایفا کرد؛ مذهبی که اکثریت مسلمانان کرالا پیرو آن هستند .

عالمان دینی یمن و عمان با صدور احکام شرعی و تبیین مسائل فقهی در این مسیر نقش آفرینی کردند. افزون بر این، استادان برجسته ای از کشورهای عربی و جامعه محلی در این مسجد به تدریس تفسیر قرآن، حدیث، فقه و دستور زبان می پرداختند. مسجد میشکال به پایگاهی مهم برای ترویج اندیشه های «شیخ زین الدین مخدوم دوم»، نویسنده اثر مشهور تحفة المجاهدین و همچنین محل طرح دیدگاه های قاضیان شرع بدل شد .

همزیستی مسالمت آمیز و کثرت گرایی

تاریخچه مسجد میشکال، چهره ای انسانی از اسلام را به نمایش می گذارد. در سال 1510 میلادی، نیروهای پرتغالی به فرماندهی «آلبوکرک» به مسجد حمله کردند و کوشیدند آن را به آتش بکشند؛ اما حاکم زامورین با اعلام همبستگی با برادران مسلمان خود، علیه پرتغالی ها دست به اقدام متقابل زد و سپس چوب و امکانات لازم برای بازسازی مسجد را فراهم آورد. این رویداد، نمونه ای بارز از آرمان اسلامی «اعتماد متقابل» میان حاکمی از جامعه اکثریت و اقلیت مسلمان است .

مسجد میشکال و محوطه پیرامون آن، جایگاهی منحصر به فرد در تاریخ مذهبی، علمی و تجاری کرالا دارند و همچنان آثاری از دوران حکومت زامورین و عصر استعمار بریتانیا را در خود حفظ کرده اند .

انتهای پیام